Berichten

Ziet u het niet zitten om na uw scheiding jarenlang maandelijks alimentatie aan uw ex-partner te betalen? En wilt u na de scheiding graag zo min mogelijk met elkaar te maken hebben? U kunt er voor kiezen om de partneralimentatie niet maandelijks, maar in één keer te betalen. Dit wordt ook wel het afkopen van de alimentatie genoemd. Kinderalimentatie kunt u niet afkopen.

Hoe werkt het afkopen van partneralimentatie?

Indien u er voor kiest om de partneralimentatie af te kopen, betaalt u de alimentatie direct na de scheiding in één keer. Op deze manier zorgt u ervoor dat u in de jaren na het huwelijk niet meer de maandelijkse betalingsverplichting heeft. U en uw ex-partner zijn elkaar niets meer schuldig. De afspraken over het afkopen van de alimentatie worden opgenomen in het echtscheidingsconvenant.

Alimentatie afkopen met een geldsom

U kunt met elkaar afspreken dat de alimentatiebetaler de alimentatie afkoopt met een geldsom. De hoogte van het bedrag hangt af van de oorspronkelijke duur en hoogte van de alimentatie. U kunt met elkaar over dit bedrag onderhandelen. Eventueel kunt u overwegen om de alimentatie te laten uitkeren in de vorm van een lijfrentepremie. In dat geval wordt de afkoopsom gestort bij een verzekeraar.

Alimentatie afkopen door middel van overbedeling

U kunt de alimentatie ook afkopen door middel van overbedeling. Deze overbedeling kan op verschillende manieren plaatsvinden. Zo kunt u bijvoorbeeld de gehele inboedel, de overwaarde van uw woning of de waarde van de polis van uw levensverzekering aan de alimentatiegerechtigde toewijzen.

Voordelen van het afkopen van partneralimentatie

Een van de voordelen van het afkopen van partneralimentatie dat u en uw ex-partner niet meer financieel aan elkaar verbonden zijn, tenzij er kinderalimentatie moet worden betaald. Dat betekent ook dat een wijziging van inkomen geen effect meer heeft. Raakt de alimentatie-betaler bijvoorbeeld zijn baan kwijt, dan heeft dat geen effect op de ander. Verder is het voor de alimentatie-ontvanger voordelig dat hij of zij in één keer een groot bedrag ontvangt waarover rente kan worden ontvangen. De ontvanger kan met het bedrag bijvoorbeeld een nieuwe woning financieren.

Nadelen van het afkopen van partneralimentatie

Een nadeel van het afkopen van alimentatie is dat wijziging van het alimentatiebedrag niet meer mogelijk is. Stel: uw ex-partner gaat na een jaar samenwonen. U bent vanaf dat moment niet meer verplicht tot het betalen van alimentatie. Maar omdat het de alimentatie al volledig is betaald, bent u het bedrag toch definitief kwijt. Hierdoor kan het ook lastig zijn om de hoogte van de afkoopsom te bepalen. Ook heeft u als betaler een rentenadeel omdat u in één keer een groot bedrag dient te betalen. Een ander nadeel ontstaat als uw ex-partner een bijstandsuitkering aanvraagt in de periode van de oorspronkelijke alimentatieduur. In dat geval kan de gemeente de bijstand op u verhalen, omdat de alimentatieplicht nog altijd geldt. De gemeente zal geen rekening houden met de afspraken tussen u en uw ex-partner.

Let op: de belastingdienst

De afkoopsom is bedoeld als partneralimentatie. Het is van belang dit goed af te stemmen met de belastinginspecteur voor het afronden van de scheiding. Doet u dat niet, dan loopt u het risico dat het bedrag wordt aangemerkt als schenking of eenmalig loon. De ontvanger van een schenking moet bij een scheiding 10% afdragen.

Conclusie

U kunt er voor kiezen om de partneralimentatie na uw echtscheiding in één keer af te kopen. Dit dient u dan met uw ex-partner af te spreken. U kunt de alimentatie afkopen door een geldsom te betalen of door middel van overbedeling. Het grootste voordeel van het afkopen van  alimentatie is dat u niet langer financieel verbonden bent aan uw ex-partner. Er kleven echter ook enkele nadelen aan het afkopen van alimentatie. Daarnaast is het belangrijk om duidelijke afspraken met de belastingdienst te maken. Mocht u nog vragen hebben over het afkopen van alimentatie, dan kunt u vrijblijvend contact opnemen met ons.

Op grond van artikel 402a van Boek 1 Burgerlijk Wetboek vindt jaarlijks indexering van kinder- en partneralimentatie plaats. Dit betekent dat de alimentatie mee stijgt met de gemiddelde loonstijging.

Percentage

Ieder jaar op 1 januari veranderen de alimentatiebedragen. De minister van Veiligheid en Justitie stelt het percentage vast waarmee de alimentatie jaarlijks stijgt. Dit percentage hangt onder meer af van de jaarlijkse stijging van de lonen. Het CBS stelt jaarlijks vast met hoeveel procent de lonen zijn gestegen. In de afgelopen jaren steeg de alimentatie met de volgende percentages:

2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
2,2 % 3,9 % 2,3 % 0,9 % 1,3 % 1,7 % 0,9 % 0,8 % 1,3 % 2,1 % 1,5% 2,0 % 2,5 %

Bron: Nibud

Voorbeeld

Via de website van het LBIO berekent u makkelijk zelf de geïndexeerde alimentatie. U hoeft alleen het jaartal waarin de alimentatie is overeengekomen of vastgesteld en het maandbedrag in te vullen.

Een voorbeeld: een in 2015 vastgestelde alimentatie van € 100,00, is in 2020 € 109,76:

Ingangsdatum Percentage Bedrag in €
01-01-2015 0.8% € 100,00
01-01-2016 1.3% € 101,30
01-01-2017 2.1% € 103,43
01-01-2018 1.5% € 104,98
01-01-2019 2.0% € 107,08
01-01-2020 2.5% € 109,76

Bron: LBIO

Het belang van het bijhouden van de indexering

Als u alimentatie betaalt of ontvangt, bent u zelf verantwoordelijk voor het aanpassen van de bedragen. Wanneer uw ex-partner geen of te weinig alimentatie betaalt, kunt u de alimentatie inclusief indexatie laten innen. Het recht op het innen van niet of te weinig betaalde alimentatie verjaart na vijf jaar. Om deze redenen is het dus erg belangrijk dat u de stijging van de alimentatie goed bijhoudt.

Afspraken over indexering

In het convenant; het document waarin afspraken over onder meer de alimentatie staan, wordt aandacht besteed aan de jaarlijkse indexering. Hierin is de volgende zin opgenomen: ‘Deze alimentatie is te beginnen m.i.v. 1 januari 2020 onderworpen aan de wettelijke indexering als bedoeld in art. 1:402a BW.’  In het ouderschapsplan kunt u de volgende zin aantreffen: ‘De kinderalimentatie zal jaarlijks worden geïndexeerd volgens de wettelijke normen, voor het eerst per 1 januari 2020.’ Van indexatie van partneralimentatie kunt u vooraf afzien en dit op laten nemen in het convenant. Voor kinderalimentatie is dat niet mogelijk. Wel kunt u ervoor kiezen om af te zien van jaarlijkse indexering, bijvoorbeeld omdat het niet nodig is. Het is verstandig om deze afspraak schriftelijk vast te leggen, bijvoorbeeld in een e-mailbericht aan elkaar.

Conclusie

Het bedrag aan partner- en kinderalimentatie stijgt ieder jaar. Het percentage waarmee de alimentatie wordt verhoogd verschilt per jaar. Het is verstandig om de indexering van de alimentatie zelf bij te houden. Dit is vooral belangrijk in verband met het innen van niet of te weinig betaalde alimentatie. U kunt ook (schriftelijk) met elkaar afspreken de indexering achterwege te laten.

Mocht u nog vragen hebben over (het maken van afspraken omtrent) de indexering van alimentatie, dan kunt u vrijblijvend contact opnemen met ons.

De minister van Veiligheid en Justitie stelt jaarlijks het percentage vast waarmee de partner- en kinderalimentatie wordt verhoogd. Dit wordt ook wel het indexeringspercentage genoemd. Het percentage voor 2020 werd op 29 oktober 2019 bekendgemaakt in de Staatscourant en bedraagt 2,5%.

Indexeringspercentage

Partner- en kinderalimentatie worden per 1 januari 2020 op grond van de wet verhoogd met 2,5%, tenzij de wettelijke indexering is uitgesloten. Het uitsluiten van indexatie kan alleen bij partneralimentatie. Dit geldt voor zowel door de rechter vastgestelde alimentatie als door partijen overeengekomen alimentatie. Lees meer over het indexeren van alimentatie in onze blog over indexeren.

Heeft u vragen over het indexeringspercentage of over alimentatie in het algemeen? U kunt hierover vrijblijvend contact met ons opnemen.

Op 11 december 2018 is het wetsvoorstel herziening partneralimentatie aangenomen door de Tweede Kamer.  Op 21 mei 2019 stemde ook de Eerste Kamer in met het wetsvoorstel. De ingangsdatum van de nieuwe wet is 1 januari 2020. Het wetsvoorstel ziet op de duur van de partneralimentatie.

Duur partneralimentatie onder de huidige wetgeving

Op grond van de huidige wet eindigt de alimentatieplicht maximaal twaalf jaar na de scheiding, tenzij de rechter anders beslist. Deze nieuwe termijn geldt ook voor huwelijken met kinderen. Daarnaast geldt de termijn ook als het huwelijk vijf jaar of langer heeft geduurd. Als het huwelijk korter dan vijf jaar heeft geduurd, is de termijn gelijk aan de duur van het huwelijk.

Duur partneralimentatie onder de nieuwe wetgeving

De huidige duur van de alimentatie wordt door de nieuwe wet verkort van twaalf jaar naar de helft van de duur van het huwelijk. De termijn is op z’n hoogst vijf jaar. Volgens de bedenkers van de wet is een maximale termijn van twaalf jaar te lang. De lange termijn maakt het mensen lastig om na hun scheiding hun eigen leven op te pakken. Ook is het de bedoeling de economische zelfstandigheid van de ontvanger te stimuleren. De nieuwe, kortere termijn moet zorgen voor meer evenwicht tussen de positie van degene die betaalt en degene die ontvangt.

Uitzonderingen

Beoordeling

Er bestaan uitzonderingen op de hoofdregel. In de volgende drie gevallen kan de termijn langer dan vijf jaar zijn:

  1. Het huwelijk heeft op het moment van scheiden langer dan vijftien jaar geduurd. Ook is degene die recht heeft op alimentatie maximaal tien jaar jonger dan de geldende AOW-leeftijd. In dat geval eindigt de alimentatieplicht bij het bereiken van de AOW-leeftijd. De alimentatie duurt dan ten hoogste tien jaar.
  2. Het gaat om een scheiding van ouders met jonge kinderen. De alimentatieplicht loopt door tot het moment dat het jongste kind twaalf jaar oud is. De alimentatie duurt in dat geval dus ten hoogste twaalf jaar.
  3. Degene die recht heeft op alimentatie is op 1 januari 2020 vijftig jaar of ouder. In dit geval moet het huwelijk ook tenminste vijftien jaar hebben geduurd. De alimentatie duurt maximaal tien jaar.

Als een huwelijk onder meerdere uitzonderingen valt, dan geldt de langste termijn. De rechter kan op verzoek een kortere termijn vaststellen. Dit kan onder de huidige wetgeving ook.

Overgangsrecht

De nieuwe wetgeving is niet van toepassing op bestaande alimentatieverplichtingen. De wetgeving geldt alleen voor alimentatieverplichtingen die op of na de inwerkingtreding van de nieuwe wet zijn ontstaan. De nieuwe wetgeving geldt ook niet als vóór 1 januari 2020 door de rechter is vastgesteld dat geen alimentatie verschuldigd is. Dit geldt ook als u samen bent overeengekomen dat dit het geval is. Kon u op dat moment niet betalen, maar later wel? Of wilt u later alsnog een bedrag overeenkomen? In dat geval gelden de regels van voor 1 januari 2020.

Hardheidsclausule

In de nieuwe wet is een zogeheten hardheidsclausule opgenomen. Deze clausule is bedoeld voor gevallen waarin het eindigen van de alimentatieplicht niet redelijk is. Dit moet blijken uit specifieke omstandigheden. In dat geval kan de rechter op verzoek van degene die recht heeft op alimentatie een langere termijn vaststellen.

Conclusie

De nieuwe wetgeving gaat op 1 januari 2020 in en geldt in beginsel voor alle huwelijken. Voor iedere kwestie waarin alimentatie speelt, moet worden bekeken onder welke regels u valt. Valt u onder de nieuwe regelgeving? Dan bekijken wij of er sprake is van een uitzondering of van omstandigheden die tot een uitzondering moeten leiden. Alimentatie blijft daarmee maatwerk. Mocht u nog vragen hebben over partneralimentatie, dan kunt u vrijblijvend contact opnemen met ons.

Problemen met het innen van alimentatie

Problemen met alimentatie innen komen helaas regelmatig voor. Uw ex-partner betaalt niet of betaalt een te laag bedrag. In dat geval raden wij aan eerst contact te zoeken met uw ex-partner. Is het een misverstand of is er een goede reden voor het uitblijven van de betaling? Eventueel kunt u met de hulp van een advocaat of mediator er proberen samen uit te komen. Indien dit niet lukt, kunt u het LBIO inschakelen.

Wat doet het LBIO?

Het LBIO is een overheidsinstelling die wettelijke taken op het gebied van onderhoudsbijdragen verricht. Eén van die taken is het innen van achterstallige partner- en kinderalimentatie. Als u een verzoek tot inning indient bij het LBIO, neemt het LBIO contact op met uw ex-partner. Hij of zij krijgt schriftelijk bericht om de achterstallige alimentatie alsnog aan u te betalen.Alimentatie Wanneer uw ex-partner geen gehoor geeft aan dit verzoek, zal het LBIO zelf gaan innen. Het LBIO kan hierbij gebruik maken van twee incassomaatregelen, namelijk: loonbeslag of het inschakelen van de deurwaarder. De geïnde alimentatie zal vervolgens zo spoedig mogelijk op uw rekening worden gestort.

En daarna?

Het LBIO stopt niet met innen zodra de achterstallige alimentatie is betaald. Pas nadat uw ex-partner minimaal zes maanden op rij de alimentatie betaalt aan het LBIO, wordt het dossier gesloten. Het LBIO geeft dan aan uw ex-partner door dat hij of zij voortaan weer rechtstreeks aan u dient te betalen. Als u in de toekomst weer problemen krijgt, kunt u opnieuw de hulp van het LBIO inroepen. Elke keer dat het LBIO opnieuw de inning overneemt, verdubbelt de termijn waarin uw ex-partner aan het LBIO moet betalen.

Kosten

U betaalt in principe zelf niets aan het LBIO. Aan de inning van de alimentatie door het LBIO zijn wel kosten verbonden. Deze kosten worden opgeteld bij het achterstallige bedrag aan alimentatie bij het innen. Uw ex-partner draait dus op voor deze kosten. Dit kan alleen anders zijn in buitenlandse gevallen. Mochten er kosten komen, zal er eerst overleg met u worden gevoerd.

Wanneer kunt u het LBIO inschakelen?

Het LBIO kan alleen alimentatie voor u innen als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Deze voorwaarden zijn:

  • De alimentatie is door de rechter vastgesteld;
  • Er is minimaal één maandbedrag te weinig ontvangen;
  • De betalingsachterstand is minimaal €10,- ;
  • De achterstand is niet ouder dan 6 maanden;
  • Uw ex-partner weet naar welk bankrekeningnummer de alimentatie moet worden overgemaakt.

Conclusie

Voldoet uw ex-partner niet tijdig of niet volledig aan zijn of haar alimentatieverplichtingen? En komt u samen niet tot een oplossing? Dan kunt u de hulp van het LBIO inschakelen. Hiervoor moet u wel aan enkele voorwaarden voldoen. Het LBIO zal proberen de betaling weer op gang te brengen en zo nodig tot inning overgaan. Het grote voordeel is dat u hiervoor niets hoeft te betalen.

Mocht u hulp nodig hebben bij het maken van afspraken met uw ex- partner of verdere vragen hebben over de inning van achterstallige alimentatie, dan kunt u vrijblijvend contact opnemen via 010- 442 15 20 of direct een offerte aanvragen.

Is de scheiding van tafel en bed in uw geval wellicht een passender alternatief?

Als u uit elkaar wilt gaan is een echtscheiding niet altijd een passende oplossing. Het kan zijn dat u uw huwelijk om religieuze redenen niet wenst te beëindigen. Ook kan het zijn dat u er nog niet helemaal zeker van bent of u definitief wilt scheiden. Of misschien wilt u om financiële redenen uit elkaar, zonder van elkaar te willen scheiden. In deze gevallen kan de scheiding van tafel en bed uitkomst bieden. De vraag waarom dit zo is, zal in deze blog worden beantwoord.

Wat is de precieze betekenis van een scheiding van tafel en bed?

Een scheiding van tafel en bed is een bijzondere vorm van scheiden. U gaat uit elkaar maar u blijft wel volgens de wet getrouwd. In deze blog leest u meer over de overeenkomsten en verschillen met een echtscheiding.

Overeenkomst: procedure

De scheiding van tafel en bed lijkt veel op een echtscheiding qua procedure. Er zit daarom ook geen verschil in prijs tussen de twee procedures. Net als bij een echtscheiding start de procedure met een verzoekschrift. In beide gevallen moet ook een ouderschapsplan worden opgesteld als er minderjarige kinderen bij betrokken zijn. In het ouderschapsplan worden afspraken omtrent de verzorging en opvoeding van de kinderen opgenomen.

Overeenkomst: verdeling

Daarnaast is een belangrijke overeenkomst met een echtscheiding dat er een verdeling plaats vindt. Het gevolg daarvan is dat uw vermogen en schulden en uw inkomsten niet langer gemeenschappelijk zijn. Zo kunt u afspraken maken over bijvoorbeeld uw woning, bankrekeningen en uw ouderdomspensioen. Ook kan een afspraak over alimentatie worden gemaakt.

Overeenkomst: u wordt als alleenstaande behandeld

Scheiden van tafel en bed

Zowel bij een echtscheiding als bij een scheiding van tafel en bed komt er een einde aan veel rechten en plichten. Zo kunt u voortaan zonder toestemming van de ander schulden aangaan of een woning kopen. Omdat u financieel uit elkaar gaat, ziet de Belastingdienst dat ook zo. Dat betekent dat u toeslagen kan aanvragen waar u eerder misschien geen recht op had. U kan apart van elkaar gaan wonen en bijvoorbeeld alleenstaande AOW ontvangen of huurtoeslag ontvangen. Het kan zijn dat één van u (tijdelijk) meer zorg nodig heeft en ergens anders moet wonen. In dat geval kan de scheiding van tafel en bed uitkomst bieden. U wordt ieder als alleenstaande aangemerkt waardoor u mogelijk recht heeft op meer toeslagen en AOW.

Verschil: u blijft gehuwd

Naast overeenkomsten bestaan er uiteraard verschillen. Het belangrijkste verschil is dat een scheiding van tafel en bed niet wordt in geschreven in de registers van de burgerlijke stand. Hierdoor blijft u volgens de wet getrouwd. Dit brengt met zich mee dat u niet met een ander een huwelijk of geregistreerd partnerschap kunt aangaan. U kan wel met een nieuwe partner gaan samenwonen, maar u kan met diegene geen samenlevingsovereenkomst aangaan.

Verschil: andere regels voor alimentatie

Als u gaat samenwonen met een ander blijft de alimentatieverplichting bestaan. Bij een echtscheiding vervalt partneralimentatie wanneer u gaat samenwonen na de scheiding. Mocht u uw huwelijk na de scheiding van tafel en bed willen ontbinden dan wordt nogmaals naar de alimentatie gekeken. Een nieuwe alimentatieverplichting gaat in vanaf het moment van ontbinding. Dat kan betekenen dat u wellicht langer alimentatie betaalt of ontvangt dan wanneer u direct voor een echtscheiding had gekozen.

Verschil: bijzonder partnerpensioen

Een ander verschil met een echtscheiding is dat de opbouw van het bijzonder partnerpensioen blijft doorgaan. Dit is het pensioen dat u heeft opgebouwd voor de ander en uitkeert na uw overlijden. Als u overlijdt, keert het pensioen dan ook uit aan de ander.

Verschil: ontbinding huwelijk of verzoening

U en uw partner kunnen er na de scheiding van tafel en bed voor kiezen om het huwelijk te laten ontbinden. U kiest als het ware voor een omzetting naar een echtscheiding. Daarvoor moet u een verzoekschrift bij de rechtbank indienen. Wanneer u dit gezamenlijk doet, kan dit te allen tijde. Wenst slechts één van u dit? Dan moet u er rekening mee houden dat dit pas kan vanaf het moment dat u drie jaar bent gescheiden van tafel en bed.

Het kan ook dat u de scheiding van tafel en bed ongedaan wenst te maken. Een verzoening is dan gemakkelijker te realiseren dan na een echtscheiding. U kan de scheiding van tafel en bed uit laten schrijven uit het register. Na de uitschrijving is het voor de wet alsof u nooit gescheiden bent geweest. Heeft u een echtscheiding en wilt u verzoenen? Dan zal u opnieuw met elkaar moeten trouwen.

Conclusie

Afhankelijk van uw situatie, kan een scheiding van tafel en bed voordelen hebben ten opzichte van een ‘gewone’ echtscheiding. Zo kunt u uit elkaar zonder dat u botst met uw cultuur of religie. Door de verdeling kunt u financieel zelfstandig van elkaar verder. Dit maakt dat u ook om financiële redenen kan kiezen voor deze optie. U kunt recht hebben op een toeslag of op een hogere uitkering. Een ander voordeel is dat een verzoening makkelijker gaat dan bij een echtscheiding. Met name wanneer u de optie van verzoening open wilt houden is de scheiding van tafel en bed misschien meer passend voor u dan een echtscheiding.

Mocht u een scheiding van tafel en bed overwegen of nog vragen hebben, dan kunt u vrijblijvend contact opnemen via 010 – 442 15 20 of direct een offerte aanvragen.